
محققان این مطالعه که بر اساس دادههای یک نظرسنجی ملی از دانشجویان ۱۸ تا ۲۸ ساله در سال ۲۰۲۲ انجام شد، قصد داشتند ارتباط بین مدتزمان استفاده از صفحهنمایش در رختخواب و الگوهای خواب را بررسی کنند. آنها همچنین به دنبال بررسی تاثیر جستجو در شبکههای اجتماعی در مقایسه با سایر فعالیتهای مرتبط با صفحهنمایش، بر کیفیت خواب بودند.
دکتر گونهیلد جانسن هیتلند، از موسسه بهداشت عمومی نروژ، نویسنده اصلی این پژوهش، گفت که نوع فعالیت به اندازه مدتزمان استفاده از صفحهنمایش تاثیرگذار نبود. او بیان کرد: «ما بین جستجو در شبکههای اجتماعی و سایر فعالیتهای مرتبط با صفحهنمایش هیچ تفاوت معناداری پیدا نکردیم. آنچه نشان میدهد خود استفاده از صفحهنمایش عامل اصلی اختلال خواب است.»
شرکتکنندگان مشخص کردند که آیا پس رفتن به رختخواب از دستگاههای دیجیتال مانند موبایل استفاده میکنند یا خیر و چه میکنند. گزینههای ارائهشده عبارت بودند از تماشای فیلم یا سریال، بررسی شبکههای اجتماعی، جستجو در اینترنت و بازی. از شرکتکنندگان خواسته شد مشخص کنند در چند شب از هفته و برای چه مدت زمانی از چنین رسانههایی استفاده میکنند و همچنین چند وقت یک بار در به خواب رفتن یا در خواب ماندن دچار مشکل میشوند، زود از خواب بیدار میشوند یا احساس خستگی دارند.
این پژوهش افرادی را که حداقل سه شب یا سه روز در هفته و به مدت حداقل سه ماه چنین مشکلاتی را تجربه کرده بودند، بهعنوان مبتلایان به بیخوابی در نظر گرفت.
رابطه استفاده از صفحهنمایش با اختلال خواب
در حالی که این مطالعه بین استفاده از صفحهنمایش در زمان خواب و گزارش اختلال خواب یا بیخوابی ارتباطی پیدا کرد، محققان تاکید کردند که این به معنای رابطه علت و معلولی نیست. دکتر هیتلند گفت: «این مطالعه نمیتواند تعیین کند آیا استفاده از صفحهنمایش باعث بیخوابی میشود، یا اینکه دانشجویان مبتلا به بیخوابی بیشتر از صفحهنمایش استفاده میکنند.»
جاشوا پایپر، متخصص خواب، معتقد است استفاده از دستگاههای الکترونیکی بر خواب تاثیر منفی دارد. او میگوید که این عادت هم فرصت خواب را کم میکند و هم کیفیت آن را تحت تاثیر قرار میدهد. به همین دلیل برخی افراد در به خواب رفتن مشکل دارند و برخی دیگر نمیتوانند خوابشان را حفظ کنند. او همچنین اشاره میکند که کاهش روشنایی صفحه یا استفاده از حالت شب تاثیر چندانی ندارد، زیرا خود بالاپایین کردن صفحات و تعامل با دستگاه عامل اصلی اختلال خواب است.
نکاتی برای بهبود خواب
اختلال خواب مشکل شایعی است که افراد زیادی را تحت تاثیر قرار میدهد. با اینکه استفاده از دستگاههای الکترونیکی قبل از خواب بسیار رایج است، تاثیر آن بر سلامت جسم و روان همچنان محل بحث است. توصیه کارشناسان این است که قبل از خواب، دستگاههای الکترونیکی را کنار بگذارید.
پیروی از یک روال منظم برای خواب هم در بهبود کیفیت و کمیت خواب تاثیر دارد. تمرینهای تنفسی، خواندن کتاب یا دوش گرفتن قبل از خواب بسیار مفید است. اجتناب از کافئین، الکل و وعدههای غذایی سنگین قبل از خواب و نیز بهبود شرایط اتاق خواب و بستن صدای اعلانهای گوشی در طول شب میتواند تاثیر مثبتی بر کیفیت خواب داشته باشد.